จังหวัดเดียวในไทยที่ลงท้ายด้วย “ร าชธานี”

สวัสดีค่ะท่านผู้อ่านที่น่ารักทุ กท่าน ก่อนอื่นทางเพจต้องขอขอบคุณท่านผู้อ่านยังคงติดตามผลง านของเราตลอดมา ทางเพจของเราจะคอยนำเสนอเรื่องราวดีๆ ให้ความเพลิดเพลินใจและมีประโยชน์แก่แฟนเพจทั้งหลายให้ท่านได้อ่านอยู่เรื่อยๆนะคะ

ในบรรดาจังหวัดต่างๆ ของประเทศไทย มีเพียงจังหวัด “อุบลร าชธานี” จังหวัดเดียวที่ลงท้ายว่า “ร าชธานี” ซึ่งแปลว่าเมืองหลว ง แม้จังหวัดพระนครศรีอยุธย า, ธนบุรี และกรุงเทพฯ ซึ่งเคยเป็นเมืองหลว งในอดีต และเป็นเมืองหลว งในปัจจุบันก็ไม่ลงท้ายว่า “ร าชธานี”

คำอธิบายเกี่ยวกับเรื่องนี้ เติม วิภาคย์พจนกิจ เขียนไว้ใน “ประวัติศ าสตร์อิสาน” (มูลนิธิโครงการตำร าสังคมศ าสตร์และมนุษยศ าสตร์, พิมพ์ครั้งที่ 2 พ.ศ. 2530) ว่า

มีหลายท่านได้ถามผู้เขียนว่า คำที่เติมท้ายเมืองอุบลว่า ร าชธานี นั้นเป็นมาอย่ างไร ชั้นต้นผู้เขียนหาคำตอบไม่ได้ บังเอิญไปพบในหนังสือข่อยที่ต าของผู้เขียนได้บันทึกไว้ใน ตำนานเมืองอุบลฯ ว่า

จุลศักร าช 1142 โทศก (พ.ศ. 2323) ประเทศเกิดจล าจล เจ้าฝ่ายหน้า พระประทุม (คำผง) เจ้าพรหม และจ้ำคสิงห์ (บุตรเจ้าฝ่ายหน้า) ก็ได้ไปรับร าชการทั พสมเด็จเจ้าพระย า มห าก ษั ต ริ ย์ ศึ ก ไป ป ร า บ เมืองเขม ร คราวนั้นด้วย แต่การยังมิทั นสำเร็จทางกรุงธนบุรีเกิดจล าจลขึ้นก่อน จึงต้องยกกลับ เจ้าฝ่ายหน้า พระประทุม (คำผง) เจ้าพรหมก็ได้ติดต ามกองทั พเข้าไปยังกรุงธนบุรี เพื่อปร าบยุคเข็ ญในคราวนั้นด้วย

เมื่อได้มีการจั ดการบ้านเมืองเป็นที่เรี ย บร้ อ ยแล้ว ท้าวพระย ามุขมนตรีกวีช าติและร าษฎรทั้งหลาย
ก็พร้อมกันอัญเชิญสมเด็จเจ้าพระย า ม ห าก ษั ต ริ ย์ศึ กขึ้นผ่ านพิภ พ เสวยสวรรย าธิปัติ์ถวัลยร าชย์ดำรงแผ่ นดินสืบไป

พระประทุมฯ (คำผง) จึงขอพระร าชทานย้ ายครอบครัวจากเวียงฆ้ อนกลอง (บ้านดู่บ้านแก) ไปตั้งภูมิลําเนาอยู่ที่บ้านห้วยแจะระแม
[บ้างเรียก บ้านท่าบ่อ ] ส่วนเจ้าฝ่ายหน้า เจ้าคำสิงห์ที่ผู้บุตรขอพระร าชทานไปตั้งครอบครัวอยู่ที่บ้านสิ งห์โคก สิ งห์ท่า
ก็ทร งพระกรุณ าโปร ดเกล้ าฯ ตามที่ขอ เมื่อเสร็จร าชการบ้านเมืองแล้วก็กรา บ ถวา ยบั งค มล ากลับสู่บ้านเมืองแห่งตน

ส่วนเจ้าฝ่ายหน้าเมื่อมาถึงบ้านสิ งห์ท่า ก็จั ดสร้างบ้านให้ใ หญ่โ ต โดยประส งค์จะตั้งให้เป็นเมืองต่อไป
กับได้สร้ างวัดขึ้นวัดหนึ่งกับเ จดีย์องค์หนึ่ง ชาวเมืองเรียกกันต่อๆ มาว่า “วัดมห าธ าตุ” ที่ปรากฏอยู่อําเภอยโสธรมาตร าบเท่าทุกวันนี้

จุลศักราช 1153 ปีกุน  (พ.ศ. 2334) เกิดก บ ฏ อ้ายเชียงแก้ว อยู่บ้านเขาโอง แขวงเมืองสีทันดร (เมืองสุทันคอน) ฝั่งโขงตะวันออก แสดงตนเป็นผู้วิเ ศ ษมีคนนับถือมาก ย กกําลังมา ล้อ มเมืองนครจําปาศั กดิ์ พระเจ้าองค์หลว ง (ไชยกุม าร) เวลานั้นกําลังประชว รห นั ก แลชร ามาก พระช นม์ได้ 80 ปี ตกพระทั ย โร คกําเริ บถึงพิร าลั ย ครองเมืองนครจําปาศั กดิ์มาได้ 53 ปี มีบุตรธิดา 3 คน คือ เจ้าหน่ อเมือง เจ้าน างป่อมหัวข าว และเจ้านางท่อนแก้ว
ขณะที่อ้ายเชียงแก้ว มาล้อ มเมืองนครจำปาศั กดิ์นั้น เจ้าหน่อเมืองแส นท้ าวพญ าที่รักษ าเมืองไม่ทันรู้ตัวเ ต รี ย มสู ้ไม่ทัน เจ้าหน่ อเมืองจึงพร้อมด้วยญ าติวงศ์ไปอาศัยอยู่กับข่าพะนัง ความทราบถึงกรุงเทพมหานคร จึงโปร ดเกล้ าฯ ให้เจ้าพระย านครราชสีมา เจ้าเมืองนครราชสีมา ยกกองทั พไป ปร า บ อ้ ายเชียงแก้ว ซึ่ง ย กกําลังม าต่ อสู ้ ที่แ ก่ งตะนะในลําแม่น้ำมูล (ท้องที่อําเภอบ้านด่านปัจจุบัน) แต่ยังมิทันที่จะยกไปถึง

พระประทุมฯ (คําผง) บ้านห้วยแจะระแม่ เจ้าฝ่ายหน้าผู้พี่น ายก อ ง บ้านสิ งห์ท่า จึงพากันยกกําลังไปต ีอ้ายเชียงแก้วแ ต ก เจ้าฝ่ายหน้าติดตามอ้ายเชียงแก้ว
จั บได้แล้ว ฆ่ า เ สี ย พอดีกองทั พเจ้าพระย านครราชสีมาไปถึง ก็พากันลงไปยังเมืองนครจําปาศั กดิ์ และติดตามเจ้าหน่ อเมืองที่หลบ ห นีภั ย ไปดังกล่าว
แล้วก็ปร า บ ปร า ม พวกอ้ายเชียงแก้วที่ยังมีกระเซ็ นกระสายอยู่นั้นร าบค าบ
เพื่อเป็นบําเห น็ จความดีความชอบครั้งนี้ พระบ าทสมเด็ จพระพุ ท ธยอดฟ้ าจุฬาโล กจึง ทร งพระกรุณ าโปร ดเกล้ าฯ ให้ยกฐานะบ้านห้วยแจะระแม่ ขึ้นเป็น เมืองอุบลร าชธานี ตามนามพระประทุม ฯ ที่ปรากฏในจดหมายเห ตุ ทรงตั้งเจ้าประเทศร าชสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้นดังนี้
เจ้าอุบลร าชธานี

ด้วยพระบ าทสมเด็ จพระพุ ท ธเจ้ าอยู่หั ว ผู้ผ่ านภิภ พ กรุงเทพมห านครศรีอยุธย า มีพระราชโองการโปร ดเกล้ าฯ ตั้งให้พระประทุมเป็นพระประทุมวรร าชสุริยวงศ์ ครองเมืองอุบลร าชธานีศรีวนาลัยประเทศราช เศกให้ ณ วันจันทร์ เดือน 8 แร ม 13 ค่ำ จุลศักราช 1155 ปีช วด จัต ว าศ ก
จังหวัดอุบลร าชธานี จึงลงท้ายด้วย “ร าชธานี” ด้วยถือเป็นประเทศร าชในอดีต และใช้สื บเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

สุดท้ายนี้ หากเรื่องราวที่ทางเพจได้นำเสนอไปเป็นประโยชน์และถูกใจท่านผู้อ่านช่วยกดไ ลค์กดแ ชร์เพจ เพื่อเป็นกำลังใจให้ทีมงานด้วยนะคะ ขอบคุณค่ะ

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น